دولت برای انتقال یارانه کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره تأمین و واردات به انتهای زنجیره مصرف؛ یعنی مردم، طرح ملی کالابرگ الکترونیک را آغاز کرد. این طرح در ابتدا قرار بود مشمول خانوارهای یارانهبگیر باشد اما بلافاصله دامنه آن بهکل ایرانیان مقیم کشور گسترش یافت و مقرر شد اعتبار ۴ میلیون تومانی آن برای همه مردم فعال شود.
به نقل از همشهری؛ در این میان، خانوارهایی که در سنوات قبل از فهرست یارانه خط خورده بودند یا خانوارهایی که هیچگاه در فهرست یارانه نقدی قرار نداشتند، باید برای دریافت کالابرگ درخواست میدادند و مشکل گروهی از مردم، از همینجا آغاز شد.
ثبتنام ساده اما وقتگیر!
دولت بهمحض اجرای طرح کالابرگ الکترونیک اعلام کرد برای همه کارمندان و بازنشستگان خود، اعم از اینکه مشمول یارانه نقدی باشند یا نه، بدون نیاز به ثبتنام، طرح کالابرگ را فعال خواهد کرد اما دیگر افرادی که مشمول دریافت اعتبار کالابرگ نشدهاند باید ثبتنام کنند.
وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی بلافاصله سایت حمایت به نشانی https://hemayat.sfara.ir/ را بهعنوان درگاه ثبتنام جاماندگان طرح کالابرگ معرفی کرد. این ثبتنام فقط نیازمند واردکردن شماره همراه سرپرست خانوار و کد ملی او و واردکردن کد ارسالی از سوی وزارت رفاه بود؛ اما اختلال پیدرپی این سامانه باعث شد در روزهای نخست، فرایند ثبتنام بسیار طولانی شود.
در ادامه اختلالات برطرف شد و در ساعاتی از روز افراد میتوانند در یکی دو دقیقه ثبتنام خود را انجام دهند. همزمان ثبتنام از طریق نسخه بهروز شده اپلیکیشن شمیم (نسخه موبایلی سایت فارا) نیز فعال شد که توانست تا حدودی ثبتنام را تسهیل کند اما ثبتنام از این درگاه نیز در ساعاتی از روز فعال بود.
ثبتنامهای بلاتکلیف
فارغ از زمانبرشدن ثبتنام کالابرگ بهدلیل اختلالهای اینترنتی و هنگکردن سایت فارا، نکته قابلتوجه، ثبتنامهایی است که در سایت فارا و اپلیکیشن شمیم انجام شده اما با گذشت حدود یکهفته هنوز تأیید نشدهاند و موجودی کالابرگ افراد صفر نمایش داده میشود.
این افراد نه قادر به ثبتنام دوباره هستند و نه مرجعی پاسخگوی آنهاست. پیگیریهای همشهری از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز تا لحظه تنظیم این گزارش پاسخی درپی نداشت؛ گرچه مسئولان وعده پیگیری مشکل و ارائه پاسخ دادند؛ اما توصیه فعلی آنها به جاماندگان، صبوری برای رفع مشکلات بود.
پدیده خانوارهای بیسرپرست!
دسته دوم جاماندگان طرح کالابرگ که دقیقاً در بنبست قرار گرفتهاند، زنانی هستند که بهواسطه فوت همسر، سرپرست خانوار شدهاند یا بعد از جدایی از همسر، بهصورت خودسرپرست زندگی میکنند. این افراد حتی درصورت ورود به درگاههای ثبتنام کالابرگ، با این پاسخ مواجه میشوند که بهدلیل سرپرست نبودن، قادر به فعالسازی طرح کالابرگ نیستند.
ر این مورد نیز پیگیریها به جواب شفاف و رسمی نرسید؛ گرچه از طریق منابع آگاه، ریشههای بروز این مشکل مشخص شد.
تقاطع اطلاعات ناقص
متأسفانه در ایران همچنان بانکهای اطلاعاتی جامع و کارآمد ایجاد نشده و حتی در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان که از سال ۹۲ در حال تجمیع و تجهیز اطلاعات است و بهنوعی بزرگترین بانک داده کشور محسوب میشود نیز این نقص همچنان وجود دارد.
در مورد مشکلات زنان سرپرست خانوار یا مطلقه در فعالسازی طرح کالابرگ، گره کار به تقاطعگیری اطلاعات در مثلث وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان هدفمندی یارانهها و سازمان ثبتاحوال کشور مربوط میشود و البته هیچکدام از این ۳ مرجع، خود را مسئول مستقیم مشکل ایجادشده نمیدانند.
یافتههای همشهری حاکی از این است که اطلاعات مربوط به سرپرستی خانوارها نواقص زیادی دارد و با وجود همکاری وزارت رفاه و ثبتاحوال برای رفع این مشکلات، همچنان نقص در شناسایی سرپرستان خانوار بهویژه در خانوارهایی که با فوت سرپرست یا طلاق مواجه بودهاند، وجود دارد.
